تعریف ساده
در فاینانس خارجی، یک بانک یا مؤسسه مالی خارجی (یا اعتبار صادراتی کشور فروشنده) هزینه خرید کالا، ماشین‌آلات یا خدمات خارجی یک طرح را تأمین میکند و بازپرداخت آن طی چند سال انجام میشود. بانک ایرانی معمولاً بازپرداخت را تضمین یا گشایش اعتبار اسنادی را به عهده می‌گیرد.
در ریفاینانس، بانک ایرانی ابتدا با منابع خود یا با گشایش LC خرید را انجام میدهد و سپس هزینه آن از محل منابع خارجی تأمین (بازتأمین) میشود.
مبنای قانونی
استفاده از تسهیلات و منابع مالی خارجی تابع قوانین بودجه و برنامه، مصوبات مراجع ذی‌ربط، مقررات ارزی بانک مرکزی (از جمله بخش تسهیلات ارزی) و ضوابط بانک‌های عامل است. امکان‌پذیری این ابزار به شرایط روز روابط بانکی بین‌المللی و خطوط اعتباری فعال بستگی زیادی دارد.
مناسب چه شرکت‌هایی است؟
- شرکتهای بزرگ با طرحهای سرمایه‌ای نیازمند تجهیزات خارجی
- طرح‌هایی با توجیه فنی و اقتصادی قوی و توان بازپرداخت ارزی یا ریالی
- شرکت‌هایی که فروشنده خارجی‌شان به خط اعتباری یا اعتبار صادراتی دسترسی دارد
کاربردها
- خرید ماشین‌آلات و خطوط تولید خارجی
- طرحهای زیربنایی، انرژی و صنعتی
- بازتأمین هزینه واردات پس از گشایش LC
شرایط عمومی
- مصوبات و مجوزهای لازم برای استفاده از منابع خارجی، طبق مقررات روز.
- طرح توجیهی فنی، مالی و اقتصادی.
- تضمین یا تعهد بانک ایرانی و وثایق متناسب.
- آورده متقاضی و پیش‌پرداخت طبق شرایط خط اعتباری.
- ریسک نرخ ارز معمولاً با متقاضی است.
مدارک لازم
- مدارک ثبتی و هویتی شرکت و صاحبان امضا
- صورت‌های مالی حسابرسی‌شده
- طرح توجیهی و مجوزهای طرح
- قرارداد یا پیش‌فاکتور فروشنده خارجی
- ثبت سفارش و مدارک ارزی
- مدارک وثایق
وثایق رایج
سند ملکی، دارایی‌های طرح، سهام، ضمانت سهامداران و سایر وثایق طبق سیاست بانک عامل و شرایط تأمین‌کننده خارجی.
مراحل دریافت
- شناسایی منبع یا خط اعتباری خارجی و فروشنده.
- تهیه طرح توجیهی و پرونده کامل.
- اخذ مجوزها و مصوبات لازم.
- بررسی و تصویب در بانک عامل.
- انعقاد قراردادها و گشایش LC یا صدور تضمین.
- حمل، اجرا و بازپرداخت طبق جدول.
اجزای هزینه
بهره یا سود منبع خارجی، کارمزد بانک عامل و بانک‌های خارجی، حق بیمه اعتبار صادراتی (در صورت وجود)، هزینه وثیقه و حق‌الزحمه نفیس فایننس که توافقی و پس از نتیجه است.
مزایا و محدودیت‌ها
مزایا: دسترسی به منابع بلندمدت برای طرحهای بزرگ؛ همراهی تأمین مالی با خرید تجهیزات.
محدودیت‌ها: وابستگی شدید به شرایط بین‌المللی و خطوط اعتباری فعال؛ فرایند طولانی و پیچیده؛ ریسک نرخ ارز.
مقایسه با ابزارهای نزدیک
| ابزار | تفاوت |
|---|---|
| تسهیلات ارزی | منابع ارزی داخلی (بانک یا صندوق مجاز) |
| یوزانس | اعتبار کوتاه‌تر از سوی فروشنده یا بانک خارجی |
| تسهیلات سندیکایی | تأمین ریالی یا ارزی با چند بانک داخلی |
نقش نفیس فایننس
- امکانسنجی اولیه با توجه به مقررات و شرایط روز
- کمک به تهیه طرح توجیهی و پرونده
- هماهنگی و پیگیری با بانک عامل
تصمیم نهایی با بانک و مراجع ذی‌ربط است و تضمین نمی‌شود. حق‌الزحمه توافقی و پس از نتیجه است.
پرسش‌ها
فاینانس با ریفاینانس چه فرقی دارد؟
در فاینانس، منبع خارجی از ابتدا هزینه خرید را تأمین میکند. در ریفاینانس، بانک داخلی ابتدا خرید را انجام میدهد و سپس منابع خارجی جایگزین میشود.
در شرایط فعلی فاینانس خارجی امکان‌پذیر است؟
به وجود خط اعتباری فعال، کشور فروشنده و مقررات روز بستگی دارد. پیش از برنامه‌ریزی، امکانسنجی موردی لازم است.
ریسک نرخ ارز با کیست؟
معمولاً با متقاضی است، مگر اینکه در قرارداد ترتیب دیگری پیشبینی شود.
آیا شرکتهای کوچک هم میتوانند استفاده کنند؟
این ابزار عمدتاً برای طرحهای بزرگ است. برای نیازهای کوچکتر، LC یا یوزانس معمولاً مناسبترند.
نفیس فایننس خط اعتباری خارجی تأمین میکند؟
خیر. ما در امکانسنجی، آمادهسازی پرونده و پیگیری با بانک عامل کمک میکنیم.