تعریف ساده
ضمانتنامه ارزی مثل ضمانتنامه ریالی است، با این تفاوت که مبلغ آن به ارز است و معمولاً برای قراردادهایی با طرف خارجی یا قراردادهای ارزی داخلی صادر می‌شود. برای مثال، شرکتی که در مناقصه یک کارفرمای خارجی شرکت میکند، یا پیمانکاری که پروژه فنی و مهندسی در خارج از کشور اجرا میکند، ممکن است به ضمانتنامه ارزی شرکت در مناقصه، انجام تعهدات یا پیش‌پرداخت نیاز داشته باشد.
مبنای قانونی
- مقررات ارزی بانک مرکزی، بخش چهارم، فصل «ک» (ضمانت‌نامه‌های ارزی)، بازنشر ۱۴۰۳/۰۵/۲۳. این فصل ضمانت‌نامه‌های مرتبط با واردات، صادرات و قراردادهای ارزی داخلی را پوشش می‌دهد.
- طبق این مقررات، ضمانتنامه ارزی شرکت در مناقصه بدون نیاز به مجوز بانک مرکزی قابل صدور است و اعتبار آن معمولاً تا شش ماه از تاریخ مناقصه، با امکان دو بار تمدید سه‌ماهه، است.
- برای ضمانت‌نامه‌های صادرات خدمات فنی و مهندسی، احراز صلاحیت از سازمان برنامه و بودجه و طی مراحل کارگروه مربوط (ماده ۱۹) پیش‌بینی شده است. شرایط وثیقه و کارمزد خاصی هم در این چارچوب آمده که ممکن است تغییر کند.
مناسب چه شرکت‌هایی است؟
- پیمانکاران و مشاوران صادرکننده خدمات فنی و مهندسی.
- صادرکنندگانی که خریدار خارجی از آن‌ها ضمانتنامه می‌خواهد.
- شرکت‌های طرف قراردادهای ارزی داخلی، طبق مقررات.
- واردکنندگانی که برای برخی قراردادهای خرید خارجی به ضمانتنامه ارزی نیاز دارند.
کاربردها
- شرکت در مناقصات خارجی
- انجام تعهدات و پیش‌پرداخت در پروژه‌های خارجی
- قراردادهای صادرات کالا و خدمات
- قراردادهای ارزی داخلی، طبق مقررات
شرایط عمومی
- نوع ضمانتنامه، مبلغ ارزی، مدت و ذینفع باید طبق قرارداد یا اسناد مناقصه تعیین شود.
- مجوزها بسته به نوع ضمانتنامه (مثلاً احراز صلاحیت در صادرات خدمات فنی و مهندسی).
- وثایق به ارز یا معادل آن، طبق مقررات و سیاست بانک.
- بانک‌های کارگزار خارجی ممکن است در صدور ضمانتنامه متقابل نقش داشته باشند و محدودیت‌های بین‌المللی روی این مرحله اثر دارد.
مدارک لازم
- مدارک ثبتی و هویتی شرکت و صاحبان امضا
- قرارداد یا اسناد مناقصه خارجی و متن مورد نیاز ذینفع
- مجوزها و احراز صلاحیت‌های لازم
- صورت‌های مالی، گردش حساب و سوابق قراردادهای مشابه
- مدارک وثیقه
وثایق رایج
سپرده ارزی یا ریالی، سند ملکی، سفته، و سایر وثایق مورد قبول طبق مقررات ارزی و سیاست بانک.
مراحل دریافت
- دریافت اسناد مناقصه یا قرارداد و متن مورد نیاز.
- احراز صلاحیت و دریافت مجوزهای لازم.
- ارائه درخواست به بانک و تشکیل پرونده.
- اعتبارسنجی و تعیین وثایق.
- صدور ضمانتنامه، مستقیم یا از طریق بانک کارگزار.
- تمدید یا آزادسازی طبق قرارداد.
اجزای هزینه
کارمزد صدور طبق مقررات و تعرفه بانک، هزینه‌های بانک کارگزار، هزینه وثیقه، و حق‌الزحمه نفیس فایننس که توافقی و پس از صدور است.
مزایا و محدودیت‌ها
مزایا: امکان حضور در مناقصات و پروژه‌های خارجی؛ چارچوب مشخص در مقررات ارزی.
محدودیت‌ها: نیاز به مجوز در برخی انواع؛ محدودیت بانک‌های کارگزار؛ وثیقه و تشریفات بیشتر از ضمانتنامه ریالی.
مقایسه با ابزارهای نزدیک
| ابزار | تفاوت |
|---|---|
| ضمانتنامه شرکت در مناقصه و حسن انجام تعهدات | معادل ریالی برای قراردادهای داخلی |
| LC خارجی | پرداخت بهای کالای وارداتی است، نه تضمین انجام تعهد |
| ضمانتنامه گمرکی | تضمین تعهدات گمرکی است |
نقش نفیس فایننس
- بررسی نوع ضمانتنامه و مجوزهای مورد نیاز
- آمادهسازی پرونده و هماهنگی با بانک عامل
- پیگیری صدور و تمدید
تصمیم صدور با بانک است و تضمین نمی‌شود. حق‌الزحمه توافقی و پس از صدور است.
پرسش‌ها
ضمانتنامه ارزی شرکت در مناقصه به مجوز بانک مرکزی نیاز دارد؟
طبق مقررات ارزی، خیر. اما بانک عامل همچنان اعتبارسنجی و وثیقه می‌خواهد.
مدت ضمانتنامه ارزی مناقصه چقدر است؟
طبق مقررات، معمولاً تا شش ماه از تاریخ مناقصه، با امکان دو بار تمدید سه‌ماهه.
برای صادرات خدمات فنی و مهندسی چه شرایطی هست؟
احراز صلاحیت از سازمان برنامه و بودجه و طی مراحل کارگروه مربوط، به‌علاوه وثایق طبق مقررات.
ذینفع خارجی ضمانتنامه بانک ایرانی را میپذیرد؟
به ذینفع و کشور او بستگی دارد. گاهی ضمانتنامه متقابل از بانک کارگزار لازم است.
نفیس فایننس ارز تأمین میکند؟
خیر. ما فقط در بخش آمادهسازی پرونده و پیگیری صدور ضمانتنامه با بانک همراهی میکنیم.