تعریف ساده
وقتی مبلغ مورد نیاز یک طرح آن‌قدر بزرگ است که یک بانک به‌تنهایی نمی‌تواند یا نمی‌خواهد همه آن را تأمین کند، چند بانک در قالب یک «سندیکا» کنار هم قرار می‌گیرند و تسهیلات یا تعهد را مشترکاً می‌پردازند. یکی از بانک‌ها نقش «بانک عامل» را دارد و پرونده، قرارداد و پیگیری را از طرف بقیه مدیریت میکند.
مبنای قانونی
بانک مرکزی نخستین بار در سال ۱۳۸۸ دستورالعمل ناظر بر تسهیلات و تعهدات سندیکایی را ابلاغ کرد و در سال ۱۳۹۳ دستورالعمل اجرایی جدیدی جایگزین آن شد. طبق این مقررات، تسهیلات سندیکایی در چارچوب عقود قانون عملیات بانکی بدون ربا، بهصورت ریالی یا ارزی و با مشارکت چند مؤسسه اعتباری پرداخت میشود. تعهدات (مثل ضمانت‌نامه) هم میتواند سندیکایی باشد.
مناسب چه شرکت‌هایی است؟
- شرکت‌های بزرگ با طرح‌های سرمایه‌ای کلان
- طرح‌هایی که مبلغشان از سقف مجاز یک بانک برای یک مشتری بیشتر است
- شرکت‌هایی که سقف خود را در بانک اصلی پر کرده‌اند
کاربردها
- احداث یا توسعه کارخانه و طرح‌های زیربنایی
- سرمایه در گردش کلان صنایع بزرگ
- تعهدات بزرگ مانند ضمانت‌نامه‌های قراردادهای کلان
شرایط عمومی
- مبلغ و طرح باید توجیه‌پذیر باشد؛ معمولاً طرح توجیهی فنی، مالی و اقتصادی لازم است.
- بانک عامل پرونده را بررسی و به بانکهای دیگر پیشنهاد میکند.
- هر بانک عضو جداگانه تصمیم می‌گیرد که در سندیکا شرکت کند یا نه.
- سقفهای نظارتی، از جمله سقف تسهیلات و تعهدات کلان، برای هر بانک عضو رعایت میشود.
مدارک لازم
- مدارک ثبتی و هویتی شرکت و صاحبان امضا
- صورت‌های مالی حسابرسی‌شده
- طرح توجیهی و برنامه زمانی اجرا
- مجوزهای طرح
- فهرست تسهیلات و تعهدات جاری
- مدارک وثایق
وثایق رایج
سند ملکی، دارایی‌های طرح، سهام یا اوراق، ضمانت سهامداران و سایر وثایق طبق توافق اعضای سندیکا.
مراحل دریافت
- آماده‌سازی طرح توجیهی و پرونده کامل.
- مراجعه به بانک عامل و بررسی اولیه.
- دعوت بانک عامل از بانکهای دیگر و ارائه اطلاعات طرح.
- تصویب در ارکان اعتباری هر بانک عضو.
- انعقاد قرارداد سندیکا و قرارداد تسهیلات.
- پرداخت مرحله‌ای و نظارت توسط بانک عامل.
اجزای هزینه
سود طبق ضوابط و توافق، کارمزد بانک عامل و کارمزدهای سندیکا طبق دستورالعمل، هزینه کارشناسی و وثیقه، و حق‌الزحمه نفیس فایننس که توافقی و پس از پرداخت است.
مزایا و محدودیت‌ها
مزایا: دسترسی به مبالغی فراتر از توان یک بانک؛ یک قرارداد و یک طرف پاسخگو (بانک عامل)؛ تقسیم ریسک بین بانک‌ها.
محدودیت‌ها: فرایند طولانی‌تر؛ نیاز به پرونده و طرح توجیهی قوی؛ تصمیم چند بانک باید هم‌راستا شود.
مقایسه با ابزارهای نزدیک
| ابزار | تفاوت |
|---|---|
| تأمین سرمایه ثابت | معمولاً از یک بانک و برای مبالغ کوچک‌تر |
| مشارکت مدنی | یک عقد است؛ سندیکایی یک «روش» تأمین با چند بانک است |
| استصناع | ممکن است به‌عنوان عقد پایه در سندیکا استفاده شود |
نقش نفیس فایننس
- بررسی اینکه طرح شما به سندیکا نیاز دارد یا با یک بانک قابل تأمین است
- کمک به تهیه طرح توجیهی و پرونده مالی
- هماهنگی و پیگیری با بانک عامل
تصمیم نهایی با بانک‌ها است و تضمین نمی‌شود. حق‌الزحمه توافقی و پس از پرداخت است.
درخواست بررسی تسهیلات سندیکایی
پرسش‌ها
تسهیلات سندیکایی یک عقد جداگانه است؟
خیر. یک روش تأمین مالی است که در قالب عقود قانون عملیات بانکی بدون ربا، با مشارکت چند بانک انجام میشود.
بانک عامل چه نقشی دارد؟
پرونده را بررسی و به بانکهای دیگر پیشنهاد میکند، قرارداد را مدیریت میکند و پرداخت و وصول را پیگیری میکند.
آیا تعهدات هم سندیکایی میشود؟
بله، طبق دستورالعمل، تعهدات هم میتواند بهصورت سندیکایی ایجاد شود.
حداقل مبلغ چقدر است؟
حداقل ثابتی در این صفحه اعلام نمیکنیم. موضوع به اندازه طرح، سقفهای بانک و تصمیم اعضا بستگی دارد.
فرایند چقدر طول می‌کشد؟
معمولاً بیشتر از تسهیلات یک بانک، چون چند بانک باید پرونده را تصویب کنند.