تعریف ساده
گمرک در برخی موارد اجازه میدهد کالا پیش از پرداخت کامل حقوق ورودی یا پیش از تکمیل همه تشریفات ترخیص شود، یا به‌صورت موقت وارد و بعداً خارج شود. در این موارد، گمرک برای اطمینان از ایفای تعهدات صاحب کالا «تضمین» می‌خواهد. ضمانتنامه گمرکی، ضمانتنامه بانکی است که این تضمین را فراهم می‌کند: اگر صاحب کالا به تعهد خود عمل نکند، بانک مبلغ را به گمرک می‌پردازد.
مبنای قانونی
- قانون امور گمرکی (۱۳۹۰) و آییننامه اجرایی آن، که «تضمین» را شامل وجه نقد، ضمانتنامه بانکی یا بیمهنامه و سایر موارد مقرر دانسته است. ورود موقت در مواد ۵۰ و ۵۱ این قانون آمده است.
- دستورالعمل ضمانت‌نامه‌های ریالی بانک مرکزی، که ضمانتنامه گمرکی را جزو انواع ضمانتنامه آورده است.
مناسب چه شرکت‌هایی است؟
- واردکنندگانی که کالا را با ورود موقت برای پردازش یا تعمیر وارد می‌کنند.
- شرکت‌هایی که می‌خواهند کالا را پیش از تکمیل برخی مدارک یا پرداخت کامل حقوق ورودی ترخیص کنند، در حدود ضوابط گمرک.
- پیمانکاران و شرکت‌هایی که تجهیزات را برای پروژه به‌طور موقت وارد می‌کنند.
کاربردها
- ورود موقت برای پردازش و صادرات مجدد
- ورود موقت تجهیزات برای نمایشگاه یا پروژه
- ترخیص با تضمین، در حدود مقررات گمرک
- سایر تعهدات گمرکی طبق قانون
شرایط عمومی
- مبلغ و مدت ضمانتنامه را گمرک تعیین می‌کند.
- متن ضمانتنامه باید با فرم مورد قبول گمرک سازگار باشد.
- سپرده و وثایق طبق دستورالعمل و سیاست بانک.
- انجام تعهد گمرکی (مثلاً خروج کالا در ورود موقت) پیش از سررسید برای آزادسازی لازم است.
مدارک لازم
- مدارک ثبتی شرکت و کارت بازرگانی
- مدارک گمرکی و اعلام مبلغ و مدت تضمین از سوی گمرک
- متن مورد نیاز گمرک
- صورت‌های مالی و گردش حساب
- مدارک وثیقه
وثایق رایج
سپرده نقدی، سند ملکی، سهام یا اوراق، چک یا سفته با ضمانت مدیران.
مراحل دریافت
- دریافت اعلام مبلغ و مدت تضمین از گمرک.
- ارائه درخواست به بانک.
- اعتبارسنجی و تعیین سپرده و وثایق.
- صدور و تحویل ضمانتنامه به گمرک.
- انجام تعهد گمرکی در مهلت مقرر.
- ابطال و آزادسازی ضمانتنامه با اعلام گمرک.
اجزای هزینه
کارمزد صدور و تمدید، هزینه سپرده و وثیقه، و حق‌الزحمه نفیس فایننس که توافقی و پس از صدور است.
مزایا و محدودیت‌ها
مزایا: نیازی به واریز نقد کامل مبلغ تضمین به گمرک نیست؛ امکان ورود موقت و ترخیص سریع‌تر در حدود قانون.
محدودیت‌ها: تأخیر در انجام تعهد گمرکی ممکن است به ضبط ضمانتنامه منجر شود؛ نیاز به وثیقه.
مقایسه با ابزارهای نزدیک
| ابزار | تفاوت |
|---|---|
| LC خارجی | پرداخت بهای کالا به فروشنده خارجی است |
| ضمانتنامه ارزی | تعهد ارزی در برابر ذی‌نفع خارجی یا قرارداد ارزی است |
| بیمهنامه گمرکی | نوع دیگری از تضمین که طبق قانون قابل قبول است، به شرط پذیرش گمرک |
نقش نفیس فایننس
- بررسی متن و مبلغ اعلامی گمرک از نظر بانکی
- آماده‌سازی پرونده و هماهنگی صدور و تمدید با بانک
تصمیم صدور با بانک است و تضمین نمی‌شود. حق‌الزحمه توافقی و پس از صدور است.
درخواست بررسی ضمانتنامه گمرکی
پرسش‌ها
گمرک چه تضمینهایی را میپذیرد؟
طبق قانون امور گمرکی، وجه نقد، ضمانتنامه بانکی، بیمهنامه و سایر موارد مقرر در آییننامه.
مبلغ ضمانتنامه گمرکی را چه کسی تعیین می‌کند؟
گمرک، بر اساس حقوق ورودی و تعهد مربوط.
ضمانتنامه گمرکی کی آزاد می‌شود؟
پس از انجام تعهد (مثلاً خروج کالای ورود موقت) و اعلام گمرک.
نفیس فایننس کار ترخیص انجام میدهد؟
خیر. ما کارگزار گمرکی نیستیم و فقط در بخش بانکی صدور ضمانتنامه همراهی میکنیم.
اگر مهلت ورود موقت تمام شود؟
معمولاً باید پیش از پایان مهلت، تمدید از گمرک و ضمانتنامه از بانک گرفته شود. در غیر این صورت گمرک ممکن است ضمانتنامه را مطالبه کند.