تعریف ساده
یوزانس (Usance) نوعی اعتبار اسنادی خارجی است که در آن پرداخت به فروشنده خارجی بلافاصله پس از ارائه اسناد حمل انجام نمی‌شود، بلکه در سررسیدی مشخص پس از آن صورت می‌گیرد. به این ترتیب واردکننده فرصت دارد کالا را ترخیص، مصرف یا بفروشد و سپس ارز را پرداخت کند.
در یوزانس، فروشنده خارجی یا بانک او در واقع به خریدار اعتبار می‌دهد و بانک ایرانی تعهد پرداخت در سررسید را می‌پذیرد.
مبنای قانونی
واردات از طریق گشایش اعتبار اسنادی مدت‌دار، طبق بخش اول «مجموعه مقررات ارزی ـ واردات کالا و خدمت» بانک مرکزی و اصلاحیه‌های آن انجام میشود. مدت مجاز، پیش‌دریافت، تعهدنامه‌ها و منشأ ارز طبق همین مقررات و ضوابط روز بانک مرکزی تعیین میشود. قواعد بین‌المللی اتاق بازرگانی بین‌المللی (UCP) هم در بخش اسناد اعمال میشود.
مناسب چه شرکت‌هایی است؟
- واردکنندگان مواد اولیه، قطعات و ماشین‌آلات
- شرکت‌هایی که فروشنده خارجی‌شان حاضر به فروش مدت‌دار است
- تولیدکنندگانی که می‌خواهند پرداخت ارز را با چرخه تولید و فروش هماهنگ کنند
کاربردها
- واردات مواد اولیه با پرداخت پس از تولید و فروش
- واردات ماشین‌آلات با پرداخت مدت‌دار
- کاهش فشار نقدینگی ریالی در زمان گشایش
شرایط عمومی
- ثبت سفارش معتبر و رعایت مقررات واردات.
- تعیین منشأ تأمین ارز طبق ضوابط روز بانک مرکزی.
- پیش‌دریافت و تعهدنامه‌ها طبق مقررات ارزی.
- مدت یوزانس در چارچوب سقف تعیین‌شده در مقررات و موافقت فروشنده.
- وثایق کافی برای تعهد بانک در سررسید.
مدارک لازم
- مدارک ثبتی، کارت بازرگانی و مدارک صاحبان امضا
- ثبت سفارش و پیش‌فاکتور یا قرارداد خرید
- صورت‌های مالی و گردش حساب
- فرم‌ها و تعهدنامه‌های ارزی
- مدارک وثایق
وثایق رایج
سپرده ریالی، سند ملکی، ضمانت‌نامه یا سایر وثایق طبق سیاست بانک و مقررات ارزی.
مراحل دریافت
- توافق با فروشنده خارجی بر پرداخت مدت‌دار.
- ثبت سفارش و تعیین منشأ ارز.
- درخواست گشایش و بررسی اعتباری.
- سپردن پیش‌دریافت و وثایق و گشایش LC.
- حمل کالا و ارائه اسناد.
- قبولی اسناد، ترخیص کالا و پرداخت در سررسید.
اجزای هزینه
کارمزد گشایش و قبولی، هزینه‌های بانک‌های خارجی، هزینه تأمین مالی از سوی فروشنده یا بانک خارجی (معمولاً در قیمت یا به‌صورت بهره)، هزینه وثیقه، و حق‌الزحمه نفیس فایننس که توافقی و پس از گشایش است.
مزایا و محدودیت‌ها
مزایا: پرداخت ارز پس از ورود کالا؛ هماهنگی با چرخه تولید؛ حفاظت اسنادی LC.
محدودیت‌ها: وابسته به موافقت فروشنده و کارگزار خارجی؛ مقررات ارزی متغیر؛ ریسک تغییر نرخ ارز تا سررسید؛ تعهد ارزی واردکننده تا تسویه.
مقایسه با ابزارهای نزدیک
| ابزار | تفاوت |
|---|---|
| LC خارجی دیداری | پرداخت بلافاصله پس از ارائه اسناد منطبق |
| برات اسنادی (وصولی) | بانک تعهد پرداخت نمی‌دهد و فقط اسناد را مبادله میکند |
| تسهیلات ارزی | بانک یا صندوق ارز را تأمین مالی میکند |
نقش نفیس فایننس
- بررسی امکان یوزانس برای کالا و فروشنده شما
- آمادهسازی پرونده اعتباری و هماهنگی مدارک ارزی
- پیگیری گشایش در بانک
تصمیم نهایی با بانک و طبق مقررات ارزی است و تضمین نمی‌شود. حق‌الزحمه توافقی و پس از گشایش است.
پرسش‌ها
یوزانس با LC دیداری چه فرقی دارد؟
در دیداری، پرداخت بلافاصله پس از ارائه اسناد منطبق انجام میشود. در یوزانس، پرداخت در سررسید مشخص پس از آن است.
حداکثر مدت یوزانس چقدر است؟
طبق مقررات ارزی روز بانک مرکزی و موافقت فروشنده تعیین میشود. پیش از توافق با فروشنده، مقررات جاری را بررسی کنید.
ریسک نرخ ارز با کیست؟
طبق مقررات و قرارداد، معمولاً با واردکننده است. این ریسک را در برنامه‌ریزی لحاظ کنید.
آیا برای هر کالایی یوزانس امکان‌پذیر است؟
به گروه کالایی، منشأ ارز و مقررات روز بستگی دارد.
نفیس فایننس LC را گشایش میکند؟
خیر. گشایش با بانک است. ما در انتخاب ساختار، آمادهسازی پرونده و پیگیری کمک میکنیم.